Konfederacja Pracodawców Polskich

Istotną rolę odgrywa także Konfederacja Pracodawców Polskich, która jest największą i najstarszą organizacją pracodawców w Polsce. Powstała w listopadzie 1989 roku, reprezentuje ponad 7000 firm: od małych przedsiębiorstw, po największe w skali kraju – te, które skutecznie konkurują na światowych rynkach. Przedsiębiorstwa zrzeszone w KPP zatrudniają przeszło 2,5 mln pracowników. Zdecydowana większość z nich – 85% – to firmy prywatne. Jesteśmy uznanym partnerem społecznym w Polsce i w Europie. Siłą Konfederacji Pracodawców Polskich są racje i argumenty prezentowane politycznym i ekonomicznym decydentom oraz liczba i różnorodność naszych członów: związków, federacji i firm. O naszym potencjale stanowi wieloletnie doświadczenie i sukcesy, które osiągnęliśmy, realizując naszą naczelną ideę – tworzenia państwa przyjaznego pracodawcom. Naszą pozycję budujemy także hołdując – w każdym podejmowanym działaniu – zasadom profesjonalizmu obiektywizmu, rzetelności i skuteczności.

Konfederacja Pracodawców Polskich jednakową troską otacza wszystkich polskich przedsiębiorców. Nie dzielimy ich na lepszych i gorszych – dla nas nie jest ważne jaką branżę reprezentują, czy są prywatni, czy państwowi, duzi czy mali – interesy wszystkich są dla nas tak samo istotne, gdyż tylko razem możemy wpływać na otoczenie gospodarki, czyniąc je bardziej praktycznym i racjonalnym. Aktywnie wspierając przedsiębiorczość, pamiętamy, że gospodarka musi rozwijać się w sposób zrównoważony, a względy ekonomiczne nigdy nie mogą znacznie dominować nad społecznymi. Dążymy do stworzenia harmonii na linii pracodawca – pracownik, wiedząc, że sprawnie funkcjonująca firma otwiera przed pracobiorcami możliwość partycypacji w płynących z tego faktu profitach. Przedsiębiorcom zrzeszonym w Konfederacji Pracodawców Polskich zapewniamy – oprócz oczywistego prestiżu – także konkretne wsparcie merytoryczne ich działań.

Konfederacja Pracodawców Polskich jest wszędzie tam, gdzie dzieje się coś ważnego dla biznesu i pracodawców: podczas obrad sejmowych i senackich komisji, przy pracach decyzyjnych i doradczych gremiów różnych szczebli administracji państwowej oraz komitetów sterujących i monitorujących wykorzystywanie funduszy Unii Europejskiej. Udział w Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno – Gospodarczych zapewnia KPP możliwość wypowiadania się i współdecydowania w najważniejszych kwestiach. Rekrutujący się spośród grona najznamienitszych specjalistów i autorytetów, eksperci Konfederacji Pracodawców Polskich wydają obszerne publikacje naukowe, doradzają politycznym decydentom i komentują gospodarczą rzeczywistość. Organizowane przez KPP konferencje – oprócz znamienitych prelegentów – stanowią także istotny wkład w debatach publicznych i konsultacjach społecznych.

Reasumując, warto wspomnieć, iż oprócz wymienionych instytucji wspierających małe i średnie przedsiębiorstwa, w każdym województwie działają także inne instytucje, m.in. Związki Pracodawców, Regionalne Instytucje Finansujące, Agencje Rozwoju Regionalnego a także inne instytucje wspierające MŚP, np. Ośrodki wspierania biznesu, Fundacje i Stowarzyszenia, Krajowy System Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw, która jest siecią dobrowolnie współpracujących ze sobą niekomercyjnych organizacji świadczących na rzecz mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorstw oraz osób podejmujących działalność gospodarczą, usługi: doradcze (w tym o charakterze ogólnym oraz o charakterze proinnowacyjnym), szkoleniowe, informacyjne i finansowe (w tym udzielanie poręczeń oraz udzielanie pożyczek)[1].

[1] Zob. Przedsiębiorczość w Polsce, Ministerstwo Gospodarki, Departament Analiz i Prognoz, Warszawa 2009, s. 107-110.

Reklamy
Opublikowano Prace magisterskie, licenjackie | Otagowano , | Dodaj komentarz

Ogólny zarys form wsparcia przedsiębiorczości ze strony państwa

Przedsiębiorczość w Polsce, jak i na świecie łączona jest często z funkcjonowaniem sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Nie ma w tym związku nic nieprawdziwego, gdyż współczesne przedsiębiorstwa sektora MSP, patrząc na gospodarkę przez pryzmat statystyki, wypełniają ją niemal w 100%[1]. Truizmem wydaje się zatem stwierdzenie, że istotnym elementem sprawnego funkcjonowania najbardziej zaawansowanych gospodarczo krajów współczesnego świata jest działalność małych i średnich przedsiębiorstw. Ich szczególny charakter powoduje dynamiczny rozwój inwestycji, tworzenie nowych miejsc pracy, znaczący udział w tworzeniu PKB. Przedsięwzięcia tego rodzaju stanowią dominujący typ aktywności ekonomicznej społeczeństw o gospodarce rynkowej. Wynika to przede wszystkim stąd, że odpowiednia liczba małych, średnich i dużych przedsiębiorstw jest warunkiem sprawności mechanizmu rynkowego[2].

Transformacja gospodarcza w latach 90. przyczyniła się do dynamicznego rozwoju przedsiębiorczości i wzrostu liczby małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) w Polsce. W konsekwencji rola MSP w gospodarce u progu akcesji była bardzo ważna (m.in. ze względu na ich liczebność, wielkość zatrudnienia i udział w tworzeniu PKB).

Sektor MSP jest wciąż znacznie mniej rozpoznany (w sensie funkcjonujących w nim prawidłowości) niż sektor dużych przedsiębiorstw. Szczególnie niewiele wiemy o prawidłowościach jego rozwoju. Bardzo często jest traktowany jako całość, choć przecież wiadomo, że jest on w każdym kraju bardzo zróżnicowany wewnętrznie[3].

Przed akcesją opinia publiczna postrzegała przedsiębiorców jako grupę społeczną, która w największym stopniu skorzysta na integracji z UE. Sami przedsiębiorcy zaś dość silnie obawiali się konkurencji ze strony europejskich przedsiębiorstw[4]. Najniższy poziom wiedzy o Unii oraz największe obawy mieli przedsiębiorcy z małych firm. Posługiwali się oni stereotypami, czerpiąc wiedzę o UE ze środków masowego przekazu oraz z doświadczeń własnych firm i praktyki zawodowej[5]. Jednak już po roku członkostwa opinie uległy pewnemu przewartościowaniu – blisko co drugi przedsiębiorca oceniał, iż perspektywy biznesowe po akcesji są optymistyczne, podczas gdy przeciwnego zdania był tylko co szósty (rok wcześniej – co czwarty). Pozostali bądź nie dostrzegali wpływu akcesji na przyszłość firm, bądź nie umieli ocenić kierunku tego wpływu[6]. Warto również podkreślić, że przed akcesją większość przedsiębiorców uważała, że integracja wpłynie pozytywnie na rozwój takich cech, jak gospodarność, oszczędność i przedsiębiorczość, a także jakość stosunków międzyludzkich[7].

Małe i średniej wielkości przedsiębiorstwa w Polsce potencjalnie zasługują na miano siły napędowej gospodarki. Choć mają one zazwyczaj niewielki zasięg działania i mały wpływ na otoczenie, w którym funkcjonują, to ich ogromna liczba nadaje sektorowi MSP duże znaczenie w kształtowaniu gospodarki. Sektor MSP w Polsce to przede wszystkim firmy, działające w branżach, takich jak: handel hurtowy i detaliczny, usługi, a także produkcja przemysłowa. Struktura działowa sektora MSP – ze względu na liczbę podmiotów małych i średniej wielkości – w istotny sposób wpływa na strukturę całej polskiej gospodarki.

Możliwość efektywnego funkcjonowania sektora MSP w gospodarce polskiej wymaga różnego rodzaju działań – zarówno ze strony rządu, jak i władz lokalnych – mających na celu ułatwienie tworzenia nowych przedsiębiorstw oraz stworzenie polityki około biznesowej ułatwiającej funkcjonowanie na rynku już istniejącym firmom. Szczególne znaczenie w procesie tworzenia tzw. przyjaznego otoczenia dla małego biznesu ma polityka państwa wobec sektora MSP wyrażająca się w postaci formalnej, niezależnej deklaracji dotyczącej małych i średnich firm lub jako część przyjętej ogólnopolskiej strategii gospodarczej.

Rozważając czynniki oddziałujące na naturę i kierunki potrzeb sektora MSP, warto wymienić cztery następujące ich grupy[8]:

  • makroekonomiczną politykę państwa, która wpływa na „ekonomiczny klimat”
  • funkcjonowania wszystkich przedsiębiorstw, włączając w to również małe i średniej wielkości przedsiębiorstwa,
  • legislacyjne działania rządu, które w założeniu mają odmienny wpływ na przedsiębiorstwa o różnej wielkości,
  • uznanie odpowiednich funkcji pełnionych przez sektor MSP i uwzględnienie tego we właściwym wymiarze w polityce przemysłowej,
  • oddziaływanie na postawę społeczeństwa wobec przedsiębiorczości i przedsiębiorczych działań.

W procesie wspomagania małych i średnich przedsiębiorstw ważne również jest zdobyte dotychczas doświadczenie we wspieraniu sektora MSP, przemyślane podzielenie wpływów na politykę wspierania sektora pomiędzy rządem centralnym a władzami lokalnymi oraz określenia pozycji i roli istniejącego już sektora MSP w gospodarce narodowej. Nie można też zapomnieć o podziale wpływów gospodarczych i politycznych pomiędzy duże i małe przedsiębiorstwa, który będzie znajdował swój wyraz w działalności izb i stowarzyszeń gospodarczych. Kolejnym ważnym elementem jest stworzenie w otoczeniu ekonomicznym i społecznym poparcia dla rozwój sektora, co uzasadniłoby i ułatwiłoby działania w tym kierunku.

Możliwości państwa w zakresie wspierania rozwoju sektora MSP skupiają się w 2 zasadniczych obszarach[9]:

  1. polityki wobec MSP sensu stricte, nastawionej na tworzenie warunków funkcjonowania i rozwoju MSP
  2. innych polityk (polityki regionalnej, polityki rynku pracy itd.), w których sektor MSP występuje jako jeden z instrumentów realizacyjnych, przyczyniając się do ożywienia gospodarczego, wzrostu zatrudnienia i dochodów, a zatem wzrostu popytu konsumpcyjnego i inwestycyjnego.

W Polsce polityka wspierania małych i średnich przedsiębiorstw realizowana jest przy wykorzystaniu szeregu instrumentów o charakterze prawnym, finansowym, organizacyjnym oraz informacyjno-szkoleniowym. Od początku lat 90-tych podlega ona ciągłym przeobrażeniom, stosowane narzędzia i instrumenty są doskonalone, pojawiają się również nowe, zapożyczone z krajów wysokorozwiniętych. Jednak mimo licznych pozytywnych zmian, wciąż pozostaje wiele problemów do rozwiązania.

W dotychczasowej polityce rządu, licznych dokumentach strategicznych widoczne jest zainteresowanie rozwojem sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Wśród dokumentów strategicznych, mających istotne znaczenie z punktu widzenia przedsiębiorczości należy wymienić m.in.:

  • Polska 2025 – Długookresowa Strategia Trwałego i Zrównoważonego Wzrostu,
  • Krajowy Program Reform 2005-2008,
  • Narodowy Plan Rozwoju 2004-2006,
  • Narodowa Strategia Spójności 2007-2013,
  • Strategia Gospodarcza „Przedsiębiorczość- Rozwój – Praca”,
  • Narodowa strategia wzrostu zatrudnienia i rozwoju zasobów ludzkich 2000-2006,
  • Narodowa strategia rozwoju regionalnego 2001-2006,
  • Kierunki działań Rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw do 2002 roku,
  • Kierunki działań Rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw od 2003 do 2006 roku.

W oparciu o cele przedstawione w strategiach i programach, mających często względem siebie charakter komplementarny, podejmowane są liczne działania mające na celu ograniczenie barier funkcjonowania sektora małych i średnich przedsiębiorstw oraz jego rozwój. Wiele miejsca poświęca się w tych dokumentach konieczności podniesienia poziomu konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na jednolitym rynku europejskim, ze szczególnym uwzględnieniem innowacyjności i szerszego wykorzystywania nowoczesnych technologii oraz nawiązania współpracy z ośrodkami naukowo-badawczymi.

Jednym z istotnych czynników wpływających na funkcjonowanie sektora MSP jest jego instytucjonalne otoczenie. System wsparcia rozwoju przedsiębiorczości w Polsce opiera się na współpracy partnerów na trzech poziomach działania:

  • centralnym (Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości),
  • regionalnym (Regionalne Instytucje Finansujące),
  • bezpośrednich usługodawców (ośrodki Krajowego Systemu Usług dla MSP, Punkty Konsultacyjne, akredytowani wykonawcy usług).

Istotną rolę dla tworzenia instytucjonalnego otoczenia MSP odegrało utworzenie w 1995 roku Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Małych i Średnich Przedsiębiorstw, przekształconej w 2001 w Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Z inicjatywy Agencji utworzono Krajowy System Usług dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw (KSU), stanowiący ogólnopolską siecią współpracujących ze sobą, niekomercyjnych organizacji na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym. Można tu wyodrębnić:

  • Regionalne Instytucje Finansujące (RIF), które są wojewódzkim partnerem PARP, współpracującym przy wdrażaniu programów adresowanych do MSP w regionie,
  • Punkty Konsultacyjne (PK), w których mikroprzedsiębiorcy oraz małe i średnie firmy mogą uzyskać bezpłatne usługi informacyjne,
  • Centra Euro Info (EIC), specjalizujące się w zakresie informacji dotyczących warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz nawiązywania współpracy na obszarze Unii Europejskiej,
  • Fundusze Poręczeń Kredytowych,
  • Fundusze Pożyczkowe,
  • Krajowa Sieć Innowacji (KSI), skupia ośrodki KSU specjalizujące się w świadczeniu usług doradczych o charakterze innowacyjnym.

—-

[1] Pruchnicka-Grabias I., Szelągowska A. (red.), Finansowanie działalności gospodarczej w Polsce, CeDeWu, Warszawa 2006., s. 275.

[2] Łuczka T. (red.), Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie, Warszawa – Poznań 2001,
s. 10.

[3] Zob. Kokocińska M., Małe i średnie przedsiębiorstwa w gospodarkach europejskich, Uniwersytet Ekonomiczny, Poznań 2012, s. 13.

[4] Łuczka T. (red.), Małe i średni przedsiębiorstwa – szkice o współczesnej przedsiębiorczości, Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, Poznań 2005, s. 47.

[5] Zob. Społeczne aspekty integracji Polski z Unią Europejską, Badania i ekspertyzy 2001–2002,
„Monitor Integracji Europejskiej”, nr 54, Warszawa 2002, s. 94–102.

[6] Zob. Wpływ przystąpienia Polski do UE na warunki prowadzenia działalności gospodarczej, Krajowa Izba Gospodarcza, Warszawa 2005; Badanie stanu przygotowania firm do działania na Jednolitym Rynku
– CAPE 2004, Krajowa Izba Gospodarcza, Warszawa 2004.

[7] Zob. Społeczne aspekty integracji Polski z Unią Europejską, op. cit., s. 94-102.

[8] Matejun M., Szczepańczyk M., System wspomagania małych i średnich przedsiębiorstw w gospodarce polskiej, [w:] Lachiewicz S. (red.), Małe firmy w regionie łódzkim. Znaczenie – struktura – warunki działania, Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, Łódź 2003, s. 134-155.

[9] Skórska A., Jeż R., Wąsowicz J., Bariery i perspektywy rozwoju sektora małych i średnich przedsiębiorstw – konsekwencje dla rynku pracy w Polsce, Akademia Ekonomiczna, Katowice 2006, s. 189.

Opublikowano Prace magisterskie, licenjackie | Otagowano | Dodaj komentarz

Przedsiębiorczość jako główny czynnik funkcjonowania przedsiębiorstw

W gospodarce narodowej współistnieją różne formy przedsiębiorstw: obok przedsiębiorstw dużych i bardzo dużych działają firmy średnie, małe i bardzo małe. Każda z tych form wykształciła się w określonych sferach gospodarki i jest charakterystyczna dla określonych jej działów. Charakter działalności gospodarczej w sposób zasadniczy wpływa na wielkość przedsiębiorstw. Wbrew socjalistycznemu dogmatowi, głoszącemu, że najbardziej efektywną formą gospodarowania są przedsiębiorstwa duże (i dlatego powinny być formą dominującą), rozwój gospodarki wolnokonkurencyjnej wskazuje, że przedsiębiorstwa wielkie spełniają swoje zadanie jedynie w niewielu dziedzinach gospodarki (co jest przede wszystkim uwarunkowane charakterem realizowanych w nich procesów technologiczno-produkcyjnych). W większości dziedzin natomiast formą najbardziej efektywną i perspektywiczną są przedsiębiorstwa małe i średnie[1].

Małe i średnie przedsiębiorstwa od dawna odgrywały istotną rolę w gospodarce, często nie przybierając żadnej formy prawnej. Cywilizacja, zmiany społeczno-gospodarcze i ustrojowe powodowały, iż w nierównomiernym stopniu zachodził ich rozwój. Często były w cieniu dużych firm, a później korporacji, by ponownie kształtować ścieżkę rozwoju wybranych sektorów gospodarki, szukać nisz rynkowych, a jednocześnie powstrzymywać próby podporządkowania siebie – ze strony otoczenia instytucjonalnego i prawnego – firmom mającym już silną pozycję na rynku[2].

W gospodarce występuje duża rozmaitość form i rodzajów małych i średnich podmiotów. Brak jest jednak powszechnie akceptowanej definicji sektora MSP. Wynika to z odmienności makroekonomicznych uwarunkowań społeczno-gospodarczych w różnych krajach, a także specyfiki branż, w których funkcjonują firmy. Problemem w zdefiniowaniu jest określenie górnej granicy oddzielającej małe przedsiębiorstwa od średnich i dużych. Trudności te dotyczą nie tylko wyboru odpowiedniego kryterium, ale także ilościowego ustalenia limitu w ramach kryterium. Pojęcie tego sektora nigdzie nie jest zdefiniowane w sposób ścisły, a istniejące definicje nie mają charakteru powszechnie obowiązującego.

Podział organizacji na małe, średnie i duże ma znaczenie nie tylko teoretyczne. Jest istotny ze względu na politykę gospodarczą państwa. W ramach tej polityki małe i średnie jednostki często podlegają ochronie. Od tego, czy dany podmiot gospodarczy zakwalifikowany zostanie do określonej grupy, w dużym stopniu zależy trafność diagnozy specyficznych problemów tych przedsiębiorstw. Decyduje to z kolei o właściwym doborze adresatów i instrumentów różnych form pomocy dla MSP. Pomoc tym podmiotom może być udzielana w oparciu o programy rządowe. Dotyczą regionalnych funduszy wspierania, preferencyjnych kredytów, subwencji lub ulg inwestycyjnych, preferencji podatkowych, a także pomocy innowacyjnej. Możliwe kryteria klasyfikacji przedsiębiorstw to: forma własności, rodzaj prowadzonej działalności, pozycja rynkowa, rozmiary kapitału, wielkość obrotów, a także poziomu zatrudnienia[3].

Współczesne małe, jak również średnie przedsiębiorstwo funkcjonuje na rynkach, na których konkurencja działa w sposób dynamiczny i bardzo często bezwzględny. Pozytywne i skuteczne działania kierownictwa podejmowane w danym okresie mogą się okazać niewystarczające do sprostania potrzebom zmieniającego się otoczenia. Utrzymanie zdobytej pozycji wymaga rozpoznania czynników określających miejsce przedsiębiorstwa na rynku, w branży, a następnie, na ich podstawie, określenia i wdrożenia w życie działań zmierzających do wprowadzenia pozytywnych zmian. Warunkiem najważniejszym utrzymania, a w konsekwencji również umocnienia pozycji rynkowej przedsiębiorstwa jest posiadanie strategicznych możliwości rozwoju.

Jak wynika z dotychczasowych rozważań przedsiębiorczość małych i średnich przedsiębiorstw wiąże się oczywiście ze wzrostem dochodu i zysku, ale następuje to wskutek działań prorynkowych oraz poużytkowych i nie od razu. Właściwa przedsiębiorczość polega na szukaniu zmian, reagowaniu na nie i wykorzystaniu ich jako okazji do innowacji. Podstawową metodą działania przedsiębiorczego jest więc innowacja.

Przedsiębiorczość w małych i średnich przedsiębiorstwach nie występuje w izolacji, lecz w określonym otoczeniu. Otoczeniem jest wszystko to, co wywiera lub może wywierać wpływ oraz to, na co oddziałuje lub może oddziaływać przedsiębiorczość. W otoczeniu działają siły, które wpływają na możliwości rozwojowe oraz na udaną współpracę z otoczeniem. Rozróżnia się mikro- i makrootoczenie. Na mikrootoczenie składają się konsumenci, kooperanci i pośrednicy oraz konkurenci i instytucje publiczne, a makrootoczenie – to otoczenie naturalne, polityczne, społeczne, demograficzne, ekonomiczne i technologiczne.

Otoczenie, w którym człowiek funkcjonuje oddziałuje na niego w sposób bezpośredni i pośredni. Chcąc efektywnie działać, należy w pełni identyfikować się z otoczeniem i dostosowywać się do zmian, jakie w nim zachodzą. Otoczenie jest źródłem informacji potrzebnych do określenia swoich możliwości (szans, okazji), jak i też zagrożeń (słabości).

Dla przedsiębiorczości małych i średnich przedsiębiorstw podstawowe znaczenie ma otoczenie ekonomiczne, a szczególnie rynek. Cechą otoczenia jest to, że bardzo silnie określa możliwości działania i rozwoju. Ze względu na wpływ otoczenia na przedsiębiorczość należy znać najważniejsze szanse i zagrożenia związane z funkcjonowaniem otoczenia, przewidywać, jak ono będzie w przyszłości oddziaływać i do tego się dostosować. Szczególnie istotne jest rozpoznanie otoczenia konkurencyjnego, aby przeciwstawić się jego oddziaływaniu. Ważne jest, np. śledzenie zmian w zakresie kształtowania się konsumpcji, czyli zmiany popytu w celu dostosowania do tego zjawiska podaży[4].

Doświadczenia krajów wysoko rozwiniętych jasno dowodzą, że mała przedsiębiorczość spełnia niebagatelną rolę w gospodarce, przede wszystkim wpływając na kreację wzrostu gospodarczego. Zwłaszcza dziś, w okresie, kiedy wiele krajów europejskich walczy ze zbyt wysoką stopą bezrobocia, najważniejszą zaletą sektora małych i średnich przedsiębiorstw oraz nowo po-wstających przedsiębiorstw jest to, że stanowią one największe źródło nowych miejsc pracy. Co więcej, swoją gotowością do: świadczenia usług, produkcji, przestawień asortymentowych, innowacji i nowych technologii, wnoszą one pozytywny wkład do gospodarczej integracji Europy. Uważa się, że ten segment przedsiębiorstw może przyczynić się w istotny sposób do tworzenia nowych miejsc pracy, wzbudzić ducha konkurencyjności wśród przedsiębiorczych właścicieli biznesu, zarówno potencjalnych, jak i obecnych, i przyczynić się do wzrostu społeczno-gospodarczego krajów Unii Europejskiej[5].

Firmom, które obejmuje definicja małych i średnich przedsiębiorstw przypisuje się trzy bardzo ważne cechy, odzwierciedlające jednocześnie ich pozytywny wpływ na gospodarkę. Po pierwsze – są one twórcami i pionierami wprowadzania nowych rozwiązań, które mogą później zostać zaadoptowane przez inne przedsiębiorstwa, również duże. Po drugie – to właśnie mała przedsiębiorczość jest źródłem zdrowej i uczciwej konkurencji, zwłaszcza przy wprowadzaniu nowych rozwiązań, usprawnień, w szczególności związanych z kapitałem ludzkim. Po trzecie – przedsiębiorstwa małe i średnie są głównym czynnikiem przyczyniającym się do dywersyfikacji rynku, przez co powodują wzrost produktywności całej go-spodarki.

Uważa się, że firmy z sektora małych i średnich przedsiębiorstw charakteryzują się elastycznością, dynamicznym podejściem do otoczenia oraz że mogą bardzo szybko reagować na zmieniające się potrzeby i preferencje potencjalnych klientów, i dostosowywać się do nich. Dzięki temu, że prowadzą swoją działalność przede wszystkim w niszach rynkowych oraz na rynkach o stosunkowo niewielkim potencjale wzrostu, przyczyniają się w znacznym stopniu do podnoszenia sprawności funkcjonowania całej gospodarki oraz stanowią istotny element rozwoju regionalnego.

W ciągu XX wieku postrzeganie wpływu małych i średnich przedsiębiorstw na gospodarkę bardzo się zmieniało. Do lat 70. ekonomiści uważali, że sektor ten nie odgrywa znaczącej roli, a dodatkowo jego znaczenie będzie się z czasem znacznie marginalizowało.

Od przełomu lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych w Unii Europejskiej zaznaczył się proces wzrostu liczebności MŚP. Tempo wzrostu, wynoszące ok. 1,5 % rocznie, zbliżone było do tempa powstawania nowych dużych przedsiębiorstw. Oznacza to, że udział MŚP w strukturze podmiotów gospodarczych Unii ustabilizował się na poziomie ok. 99,8 %, przy czym w poszczególnych państwach członkowskich jest to od 99,4 % do 99,9 %.[6]

W krajach należących do Unii Europejskiej dopiero na początku lat 90., a więc dość późno, zaczęto mówić o zintegrowanej strategii dla małych i średnich przedsiębiorstw. Od tego czasu, na szeroką skalę rozpoczęto koordynacje działań mających na celu poprawienie klimatu ekonomicznego, w którym funkcjonują takie firmy, a także opracowanie różnych form wsparcia dla nich. Dzięki takiemu podejściu dość szybko rozwiązano wiele kwestii, w tym najważniejszą, a mianowicie ujednolicono i dokonano liberalizacji przepisów regulujących proces powstawania oraz funkcjonowanie małych i średnich firm. Co więcej, uproszczono systemy podatkowe oraz opracowano formy wsparcia, szczególnie w zakresie eksportu i inwestycji oraz uznano je i zaczęto traktować jako jedno z głównych źródeł zatrudnienia i czynnik rozwoju[7].

Dziś małe i średnie przedsiębiorstwa stanowią podstawę wszystkich współczesnych gospodarek europejskich, gdyż to głównie takim firmom gospodarki poszczególnych państw zawdzięczają swój wzrost i rozwój. Co więcej, rola sektora MŚP niemalże na całym świecie ciągle rośnie, a to skutkuje licznymi badaniami i raportami, których jest on przedmiotem.

Można zatem powiedzieć, że prawie 99% firm działających w Unii Europejskiej zalicza się do kategorii małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), zatrudniających do 250 pracowników. Zapewniają one miejsca pracy 2/3 ogółu zatrudnionych w UE i wytwarzają blisko 60% produktu krajowego brutto (PKB) całej Unii. Cechuje je przede wszystkim duża elastyczność w dostosowywaniu się stale zmieniających się warunków rynkowych. Tym samym w sposób decydujący wpływają na rozwój ekonomiczny krajów UE. To od nich zależy też konkurencyjność unijnej gospodarki na rynku międzynarodowym[8].

Spośród tych 99% przedsiębiorstw zdecydowaną większość, gdyż ponad 92%, stanowią mikroprzedsiębiorstwa, zatrudniające mniej niż 10 osób. Przedsiębiorstwa małe, w których pracuje od 10 do 49 pracowników stanowią 7%, a firmy średnie, w których zatrudnienie waha się w granicach 50-249 osób, to zaledwie 1% ogółu europejskich MŚP[9].

Obecnie w Unii Europejskiej istnieje około 23 mln małych i średnich firm, które zatrudniają ponad 100 mln pracowników. Niemal 80% osób zatrudnionych w niektórych sektorach przemysłu, np. włókienniczym, budowlanym czy meblowym, pracuje dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP)[10].

[1] Pluta W. (red.), Finanse małych i średnich przedsiębiorstw, PWE, Warszawa 2004, s. 13.

[2] Mikołajczyk B., Infrastruktura finansowa MŚP w krajach Unii Europejskiej, Difin, Warszawa 2007,
s. 11.

[3] Janiuk I., Strategiczne dostosowanie polskich małych i średnich przedsiębiorstw do konkurencji europejskiej, Difin, Warszawa 2004, s. 13-14.

[4] Pietraszewski M., Ekonomika i organizacja przedsiębiorstw. Część 2, op. cit., s. 100.

[5] Mikołajczyk B., Otoczenie finansowe małych średnich przedsiębiorstw w krajach Unii Europejskiej w: Finanse i Bankowość. Wejście do Unii Europejskiej, SHG, Warszawa 1999, s. 205.

[6] Krzemień R., Struś M., Rola małych i średnich przedsiębiorstw w procesie akcesyjnym Polski do Unii Europejskiej, http://www.konferencja.edu.pl/ref8/pdf/pl/Krzemien-Wroclaw.pdf ,dostęp: 08.08.2012.

[7] Mikołajczyk B., Krawczyk M., Sektor przedsiębiorstw mikro, małych i średnich w krajach Unii Europejskiej http://www.ce.uw.edu.pl/pliki/pw/2-2006_Mikolajczyk-Krawczyk.pdf ,dostęp: 08.08.2012.

[8] Małe i średnie przedsiębiorstwa w Unii Europejskiej, Materiały informacyjne Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej oraz Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, http://www.stalowawola.pl/cms/upload/file/MŚPwue.doc , dostęp: 08.08.2012.

[9] Mikołajczyk B., Krawczyk M., Sektor przedsiębiorstw mikro, małych i średnich w krajach Unii Europejskiej http://www.ce.uw.edu.pl/pliki/pw/2-2006_Mikolajczyk-Krawczyk.pdf (dostęp: 21.07.2010)

[10] Programy Unii Europejskiej wspierające MŚP. Przegląd głównych możliwości finansowania dostępnych dla MŚP z regionu łódzkiego w latach 2007 – 2013, praca zbiorowa pod. red. Mielczarka M., Urząd Marszałkowski w Łodzi, Łódź 2009, s. 4.

Opublikowano Prace magisterskie, licenjackie | Otagowano | Dodaj komentarz

Prognozy dotyczące szans i zagrożeń dla małych i średnich przedsiębiorstw

Poniżej publikujemy podrozdział bardzo dobrej pracy magisterskiej


Rozwój MSP, a także wzrost ich konkurencyjności uzależniony jest przede wszystkim od instytucjonalnych uwarunkowań wspierania. Dzięki temu następuje transfer nowych technologii, jak również metod zarządzania. Jest to warunkiem koniecznym do zdobywania przewag konkurencyjnych przez firmy[1].

Reguły otwartego rynku wymuszają na polskich przedsiębiorstwach poprawę jakości swoich wyrobów oraz kreują popyt na nowe towary. Może to przyczyniać się do rozwoju tych podmiotów. Nie mniej jednak z ich funkcjonowaniem w gospodarce otwartej związane są też zagrożenia. Wynikają one z istniejących różnic funkcjonowania podmiotów w krajach UE a uwarunkowaniami w Polsce. Brak odpowiedniego wsparcia dla krajowych jednostek powoduje, że stają się mało konkurencyjne wobec firm zagranicznych[2].

Polska gospodarka poddawana jest wielu wyzwaniom. Z jednej strony jest to integrowanie się z krajami UE i gospodarką światową. Powoduje to zacieśnianie powiązań gospodarczych z innymi krajami, ich regionalnymi uwarunkowaniami, a także przedsiębiorstwami. Z drugiej jednak strony jest to konieczność nadążania za ogólnymi procesami rozwojowymi, oznaczającymi min. wzrost efektywności w skali mikro, jak również w układach lokalnych i regionalnych. W tym kontekście warto zwrócić uwagę na działania podejmowane przez MSP, w celu sprostania tym wyzwaniom. Aby to było możliwe podmioty te muszą podnosić swoją konkurencyjność. Istotą konkurencyjności organizacji jest posiadanie specyficznych zasobów i umiejętności. Odróżniają one jednostkę od pozostałych, a także mogą zapewnić długotrwałą przewagę konkurencyjną w skali międzynarodowej. Są to między innymi: stosowane technologie, marka produktu, kwalifikacje pracowników, metody zarządzania, jak również organizacja marketingu oraz sieci dystrybucji. Wykorzystywane przez polskie przedsiębiorstwa zasoby, związane z zaawansowaną nowoczesną bazą produkcyjną i badawczo-rozwojową, są jednak często niewystarczające do konkurowania na rynku krajowym, a tym bardziej na rynkach międzynarodowych. Niska konkurencyjność polskich firm jest spowodowana przestarzałymi technologiami produkcji, słabo rozwiniętymi kanałami dystrybucji, a także brakiem umiejętności marketingowych. Struktura produkcji charakteryzuje się relatywnie wąskim i słabej jakości asortymentem, a także przewagą dóbr inwestycyjnych lub nisko przetworzonych dóbr pośrednich. Sprawia to, że przedsiębiorstwa analizowanego sektora mają problemy z włączeniem się do współpracy z dużymi organizacjami działającymi na rynkach międzynarodowych. Warto przy tym podkreślić, że konkurencyjność podmiotów gospodarczych w tym MSP jest współtworzona także przez warunki ich najbliższego otoczenia.

Z doświadczeń krajów UE wynika, że Rynek Wewnętrzny powoduje odmienne implikacje dla małych i średnich przedsiębiorstw działających w krajach mniej i słabiej rozwiniętych. W krajach wysoko rozwiniętych firmy te w momencie integracji były znacznie nowocześniejsze z punktu widzenia zarządzania. W przypadku krajów słabiej rozwiniętych, proces integracji z Rynkiem Wewnętrznym wymagał głębszej restrukturyzacji, jak również modernizacji tradycyjnych przemysłów i przedsiębiorstw. Nastąpił też rozwój nowoczesnych przemysłów wysokiej techniki. Różnice te były widoczne wśród poszczególnych MSP. Odzwierciedlały heterogeniczność i różnorodność ról, jakie odgrywał ten sektor w gospodarkach różnych krajów. Przy czym na konkurencyjność analizowanych przedsiębiorstw wpływały też różnice zachodzące w ich otoczeniu konkurencyjnym.

Oznacza to, że nie wszystkie podmioty i nie wszystkie branże są jednakowo narażone na trudności wynikające z procesu integracji. W związku z tym, że sytuacja MSP jest specyficzna nie można robić zbyt daleko idących uogólnień.

Do potencjalnych szans dla MSP, wynikających z integracji z UE, można zaliczy[3]:

  • Wzrost obrotów.
  • Wzrost eksportu.
  • Wzrost zatrudnienia.
  • Rosnący napływ kapitały zagranicznego.
  • Poprawę infrastruktury technicznej.
  • Restrukturyzację regionów rolniczych i peryferyjnych.
  • Wzmocnienie samorządów lokalnych.

Korzyścią jest uzyskanie szerokiego dostępu do bogatego rynku krajów UE. Wiąże się z tym jednak jego wysoka konkurencyjność. Z dotychczasowych obserwacji wynika, że z szans tworzonych przez Rynek Wewnętrzny najwięcej skorzystały firmy, które przygotowały strategie antycypujące jego powstanie. Są to głównie strategie oparte na jakości, nowych technologiach i usługach zorientowanych na klienta. W jednostkach zorientowanych na tego typu działania zaobserwowano wyraźny wzrost obrotów, spowodowany funkcjonowaniem w ramach Jednolitego Rynku Wewnętrznego. Także polskie podmioty zamierzające aktywnie konkurować na unijnym rynku dopatrują się szans we wzroście sprzedaży, wzroście udziału w rynku, a także wzroście płac i popytu na swoje wyroby oraz usługi[4]. W znacznie gorszej sytuacji pozostają jednostki, które podejmują strategie minimalizacji kosztów. Wynika to z przywiązywania nadmiernej uwagi do znaczenia konkurencji cenowej, a także nacisku na relatywnie wysoki stopień uzależnienia od wąskiego rynku lokalnego. Przyczyniają się do tego również przestarzałe technologie, niska aktywność eksportowa, a także niski stopień powiązań kooperacyjnych z firmami zagranicznymi. Tak więc konkurencyjność rynku unijnego może spowodować, że w Polsce mogą mieć miejsce liczne upadłości jednostek, które tej konkurencji nie sprostają[5].

Szansą wynikającą z przystąpienia do Wspólnego Rynku jest wzrost zatrudnienia. W największym stopniu na zatrudnienie wpływa wzrost wolumenu obrotów. Z doświadczeń krajów UE wynika, że usunięcie barier technicznych, fizycznych, a także fiskalnych, ma pozytywny wpływ na wzrost zatrudnienia. Silna zależność między wzrostem wolumenu obrotów a wzrostem zatrudnienia, rokuje w tym względzie potencjalne korzyści dla polskich MSP. Dużo niższe niż w krajach UE są też koszty pracy.

Szanse dla MSP mogą też być związane ze wzrostem napływu kapitał zagranicznego. Uczestnicząc w rozbudowie szeroko rozumianej infrastruktury, potrzebnej inwestorom do istnienia na polskim rynku, z dużym prawdopodobieństwem sukcesu rozwijać się też mogą podmioty omawianego sektora. Niezbędnym jednak warunkiem jest aby dostarczane komponenty, półprodukty czy usługi spełniały odpowiednie standardy jakości, oczekiwane przez inwestorów. Firmy zagraniczne dokonując zakupu w pierwszym rzędzie kierują się ceną, jakością, certyfikatami a w dalszej kolejności pozostałymi cechami produktów. W mniejszym stopniu brana jest też pod uwagę bliskość potencjalnych dostawców. Czynnik ten uwzględniany jest wówczas, gdy decydującą rolę odgrywa szybkość dostaw. Zagraniczne koncerny mogą też wymuszać na polskich firmach poprawę jakości ich wyrobów lub kreować popyt na nowe towary. Z procesem napływu kapitału związana jest również poprawa infrastruktury technicznej oraz rozwój zamówień publicznych w zakresie budownictwa. Uczestnictwo firm w tym procesie przyczyniać się może do wzrostu ich konkurencyjności. Niepokojącym zjawiskiem jest jednak to, że w strukturze gałęziowej bezpośrednich inwestycji zagranicznych dominuje produkcja artykułów spożywczych, przyczep i naczep oraz wyrobów niemetalicznych. Niski jest natomiast poziom inwestycji w branżach najbardziej naukochłonnych, takich jak produkcja komputerów, sprzętu i aparatury radiowej, telewizyjnej i komunikacyjnej, a także instrumentów medycznych, precyzyjnych i optycznych[6].

Potencjalną szansą jest restrukturyzacja regionów rolniczych. W ostatnich latach wzrasta zainteresowanie rozwojem małych firm na obszarach wiejskich. Rozwój pozarolniczej działalności stanowi główny element strategii wielofunkcyjnego rozwoju wsi i obejmuje działalność: produkcyjną, usługową oraz handlową. Najszybciej zwiększa się liczba zakładów produkcyjnych przemysłu rolno-spożywczego (ubojnie, masarnie, piekarnie, młyny), a także wytwórni materiałów budowlanych. Nowo powstające podmioty wykorzystują lokalne zasoby surowcowe i miejscową siłę roboczą. Rozwój MSP na obszarach wiejskich charakteryzuje jednak znaczne zróżnicowanie przestrzenne, związane z uwarunkowaniami rozwoju społeczno-gospodarczego poszczególnych regionów. Przeważająca część obszarów wiejskich w Polsce, charakteryzuje się szeregiem czynników nadającym tym regionom cech peryferyjności. Podstawowego znaczenia dla rozwoju wsi i rolnictwa nabiera zatem pozarolniczą działalność gospodarcza. Będzie ona przyspieszać przekształcenia nie tylko samego rolnictwa, ale także innych segmentów gospodarki żywnościowej. Skutecznym wypełnianiem tej luki mogą zająć się MSP szczególnie te z regionów rolniczych i peryferyjnych[7].

Rokowaną szansą jest również wzmocnienie samorządów lokalnych. Przyczyniać się to może do powstawania i rozwoju inicjatyw lokalnych, skoncentrowanych wokół sektora MSP. Możliwość uzyskania wsparcia ze strony różnych instytucji unijnych może mieć istotne znaczenie dla sytuacji polskich podmiotów gospodarczych. Można przypuszczać, że pomoc ta będzie miała korzystny wpływ na ich poziom konkurencyjności. Podstawowa część tych korzyści będzie jednak miała charakter pośredni. Stosunkowo niewiele przedsiębiorstw skorzysta z tej pomocy w sposób bezpośredni. Wsparcie realizacji przedsięwzięć lokalnej infrastruktury ułatwi działania samorządów lokalnych. Skala tych działań będzie poprawiała warunki funkcjonowania przedsiębiorstw na danym obszarze. Sprzyjać to będzie osiąganiu wyższej efektywności firm zlokalizowanych w danym mieście. Ważną kwestią jest możliwość wsparcia rozwoju otoczenia biznesowego. W wielu miastach i regionach, brak jest podstawowych instytucji, warunkujących efektywne funkcjonowanie gospodarki rynkowej. Wskazać tu trzeba na nie­dobór takich instytucji jak: towarzystwa i izby gospodarcze, agencje rozwoju regionalnego, giełdy towarowe, podmioty wspierania inicjatyw lokalnych, instytucje szkoleniowe i doradcze, a także szkoły zarządzania i biznesu. W otoczeniu biznesu brakuje regionalnych instytucji finansowych, a także instytucji typu venture capital. Istnienie rozwiniętej sieci podmiotów tego typu jest podstawowym warunkiem wzrostu konkurencyjności MSP.

Integracja z UE oznacza dla firm wiele korzyści. Głównie dotyczą zniesienia barier i ograniczeń w przepływie towarów i usług, siły roboczej i kapitału, a także przyspieszenia procesów restrukturyzacji wielu sektorów rynkowych. Proces ten wymaga od jednostek wzrostu krótko- i długookresowej konkurencyjności. Pociąga to za sobą wzrost kosztów. Nierozerwalnie z procesem akcesji związane są też niebezpieczeństwa. Potencjalne zagrożenia tego procesu to[8]:

  • Koszty dostosowania firm do wymogów Rynku Wewnętrznego.
  • Harmonizacja polskich norm i standardów.
  • Rosnąca konkurencja ze strony podmiotów krajowych.
  • Rosnąca konkurencja ze strony przedsiębiorstw zagranicznych.
  • Niska efektywność oraz mała skala działania analizowanych jednostek.

Wśród niezbędnych do poniesienia są koszty związane z alokacją zasobów. Przewidywane przemieszczanie do Polski przemysłów pracochłonnych może spowodować odpływ branż kapitałochłonnych. W wyniku tego spo­wolnieniu ulegnie tempo absorpcji i wprowadzania nowych technologii. Zagrożeniem są koszty wprowadzania unijnych zasad pomocy publicznej. Spowodować to może osłabienie budżetów, a także osłabienie możliwości rozwojowych wielu firm. Potencjalnym zagrożeniem są też koszty dostosowania systemu podatkowego, standardów ochrony środowiska, przepisów socjalnych oraz standardów bezpieczeństwa i higieny pracy.

Istotnym zagrożeniem jest harmonizacja polskich norm i standardów jakości. Szczególnie trudne jest to dla mniejszych jednostek, nieproporcjonalnie obciążonych kosztami dostosowania. Firmy poszczególnych branż muszą spełniać standardy unijne bez względu na to czy są eksporterami, czy też nie.

Zagrożeniem jest rosnąca konkurencja na rynku krajowym. Proces ten nasila się w miarę urzeczywistniania swobody zakładania firm i świadczenia usług, a także liberalizacji przepływu towarów i kapitału. Największym źródłem konkurencji są inne MSP. Można przyjąć, że podmioty, które są zarządzane proaktywnie, wchodzą na rynki zagraniczne. Są w znacznie lepszej sytuacji, jeżeli chodzi o możliwości wykorzystania nowo powstających szans. Silnie zagrożone są jednak firmy, które były i są ukierunkowane na lokalne lub regionalne nisze rynkowe. Włączenie Polski do rynku unijnego może spowodować znaczne powiększenie obsługiwanych nisz. Przez to staną się one interesujące dla większych przedsiębiorstw. Z doświadczeń krajów UE wynika, że zagrożone mogą być jednostki słabe. Największe korzyści z integracji odnoszą podmioty silne. Straty zaś charakterystyczne są dla słabszych. Oznacza to, że sam fakt przystąpienia Polski do UE, nie przyczyni się do poprawy kondycji sektora MSP. Jednakże bierne oczekiwanie na skutki akcesji może jedynie spowodować dalsze pogorszenie sytuacji.

Zagrożeniem dla MSP jest również ich niska efektywność oraz mała skala działania. Wynika to z tego, że proces integracji sprzyja firmom dużym. Polityka konkurencyjna UE popiera rozwój silnych europejskich korporacji zdolnych do efektywnego konkurowania na rynkach światowych. Potwierdzają to badania, w których wykazano, że przemiany w otoczeniu makroekonomicznym mogą niekorzystnie wpływać na efektywność i rozmiary gospodarowania MSP. Oczekiwany wzrost dominacji dużych organizacji może spowodować groźbę wypchnięcia z rynku firm małych i średnich. Istnieje więc zagrożenie, że pomimo inicjatyw politycznych zmierzających do tego aby jednostki te nie ponosiły strat, integracja rynków może jednak wspierać przyszłą dominację dużych przedsiębiorstw. Jest to szczególnie ważne, gdyż w Polsce mamy do czynienia z brakiem podmiotów dużych oraz z sektorem składającym się z przedsiębiorstw, których średnia wielkość jest mniejsza niż w krajach Unii Europejskiej.

Reasumując powyższe szanse i zagrożenia warto pamiętać, że analizowany sektor w Polsce nie jest jednolity. Dlatego też siła i charakter omówionych zjawisk będą różne w zależności od wielkości firmy, rodzaju prowadzonej działalności, a także podatności na program Rynku Wewnętrznego. Zdolności MSP do utrzymywania swojej pozycji konkurencyjnej i wykorzystywania pojawiających się szans zależą jednak od rodzaju przewagi konkurencyjnej. Ze względu na stopień jej trwałości można wskazać na pewną hierarchię źródeł przewagi. Wyróżnia się więc przewagi niższego rzędu (koszty pracy, tańsze materiały i surowce), a także przewagi wyższego rzędu (unikalność wyrobu czy usługi, typ relacji z użytkownikami, elastyczność oferty). Przewagi niższego rzędu mogą być stosunkowo łatwo imitowane przez konkurentów. W znacznie mniejszym stopniu dają się natomiast kopiować przewagi wyższego rzędu.

[1] Zob. Czternasty W., Gospodarka Polski po akcesji do Unii Europejskiej – wymiar ekonomiczno-społeczny, Uniwersytet Ekonomiczny, Poznań 2011, s. 119.

[2] Plawgo B., Małe i średnie przedsiebiorstwa w gospodarce regionu, Wydawnictwo Uniwersytetu,
Białystok 2001, s. 91.

[3] Janiuk I., Strategiczne dostosowanie polskich małych i średnich przedsiębiorstw do konkurencji europejskiej, op. cit., s. 179.

[4] Ibidem, s. 179-180.

[5] Ibidem, 180.

[6] Janiuk I., Strategiczne dostosowanie polskich małych i średnich przedsiębiorstw do konkurencji europejskiej, op. cit., s. 181.

[7] Aftyka W., Chmielewski A., Małe i średnie przedsiebiorstwa w Unii Europejskiej, op. cit., s. 279

[8] Janiuk I., Strategiczne dostosowanie polskich małych i średnich przedsiębiorstw do konkurencji europejskiej, op. cit., s. 182.

Opublikowano Prace magisterskie, licenjackie | Otagowano , | Dodaj komentarz

Obszary działalności UE w zakresie przedsiębiorczości

Pierwszym z obszarów jest wspieranie przedsiębiorczości. Tego typu działania deklarują wszystkie kraje członkowskie. Chodzi tu przede wszystkim o podejmowanie działań w systemie edukacji. Wiedza z zakresu biznesu i przedsiębiorczości musi być wprowadzana na wszystkich poziomach nauczania. Określone moduły dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej powinny być składnikiem planów edukacji w szkołach średnich i na uniwersytetach. Większość krajów członkowskich ulepsza edukację dotyczącą przedsiębiorczości. Uniwersytety w Niemczech, Hiszpanii i Austrii prowadzą edukację z zakresu tworzenia i zarządzania w MSP. W Danii, Irlandii, Portugalii, Finlandii i Szwecji prowadzone są kursy z zakresu przedsiębiorczości. Wdrażane są też projekty mające na celu nauczanie studentów jak organizować i prowadzić własną firmę. Ponadto w Finlandii i Szwecji przedsiębiorczość jest częścią programów w szkołach średnich. Z kolei rząd Wielkiej Brytanii, w celu komercyjnego wykorzystania badań prowadzonych w szkołach wyższych, uruchomił program promowania powiązań między uniwersytetami a przedsiębiorstwami[1].

Kraje członkowskie angażują się w promowanie przedsiębiorczości w systemie edukacji, a także między innymi grupami potencjalnych menedżerów. Polega to na organizowaniu zajęć z zakresu przedsiębiorczości, kursów biznesu oraz na wizytach w różnych firmach. Realizowane są też działania wśród grup potencjalnych przedsiębiorców. W tym celu np. w Holandii powołano specjalną komisję konstytucyjną. W jej obradach uczestniczą przedstawiciele zrzeszeń przedsiębiorców, ośrodków edukacyjnych oraz organizacji społecznych. Zadaniem komisji jest powiązanie idei promocji przedsiębiorczości z istniejącymi programami i systemami edukacyjnymi. Z kolei Francja i Wielka Brytania zawiązały komitet, którego zadaniem jest inicjowanie współpracy międzyuczelnianej w celu promowania przedsiębiorczości. Zwraca się też uwagę na problem ryzyka prowadzenia działalności. Poszczególne państwa poprzez zmiany w regulacjach prawnych, starają się znaleźć możliwości udzielania pomocy podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji[2].

Kolejnym obszarem działań skierowanych wobec przedsiębiorstw analizowanego sektora jest konkurencyjność, innowacyjność oraz rozwój badań i nowych technologii. Przeprowadzane obserwacje wskazują, że od drugiej połowy 1990 roku wszystkie państwa Unii Europejskiej odnotowały znaczącą poprawę w tej dziedzinie. Jednakże doświadczenia poszczególnych krajów są zróżnicowane. Podkreśla to Competitiveness Report 2001, dotyczący konkurencyjności krajów UE. Zwraca się w nim uwagę na niezadowalające osiągnięcia w zakresie rozwoju badań, innowacyjności i nowych technologii w porównaniu ze Stanami Zjednoczonymi. Przedmiotem raportu jest rola sektora szybko rozwijających się technologii w zwiększaniu wydajności. Raport wskazuje, że słabe wyniki dotyczące tego sektora mogą stać się czynnikiem hamującym rozwój gospodarczy UE[3].

Ostatnim z wyróżnionych obszarów są regulacje prawne oraz bariery administracyjne. Sprzyjające otoczenie regulacyjne jest ważnym czynnikiem prowadzonej działalności gospodarczej. Istotne znaczenie ma więc polepszanie tego otoczenia, a także niwelowanie istniejących barier. Państwa członkowskie podejmują działania zmierzające do zapewnienia przedsiębiorcom prostych i skutecznych regulacji prawnych. Sukcesywnie usuwane i skracane są procedury administracyjne odnoszące się do zakładania nowych firm. Ponoszone koszty, poświęcany czas, a także duże zapotrzebowanie na kapitał w momencie rozpoczynania działalności, tworzą znaczącą przeszkodę w przedsiębiorczości. Głównie chodzi o to, aby procedury administracyjne były tańsze i umożliwiały szybsze rozpoczęcie działalności gospodarczej. Przede wszystkim ma to na celu ułatwienie podejmowania działalności, a także ujednolicenie istniejących procedur i regulacji w ramach poszczególnych państw członkowskich[4].

Ważne są też zmiany w systemie podatkowym. Powinien on być dostosowany do tego, aby nagradzać odnoszących sukces na rynku. Powinien zachęcać do rozpoczynania działalności i tworzenia nowych miejsc pracy. Jako przykład można tu podać Finlandię, w której zmniejszono opodatkowanie dla nisko dochodowych przedsiębiorstw. W Szwecji dopuszcza się odraczanie płatności części podatku dochodowego w zamian za realizowane inwestycje. Natomiast w Niemczech planuje się reformę podatku obrotowego z zachętami dla jedynych właścicieli. Obok regulacji w systemie podatkowym należy też ulepszać dostęp małych podmiotów do usług finansowych. Trzeba identyfikować i usuwać bariery w tworzeniu europejskiego rynku kapitałowego, a także we wdrażaniu kapitału wysokiego ryzyka. Dlatego też przez tworzenie odpowiednich warunków dostępu do kapitału należy poprawiać relacje między systemem bankowym a małymi jednostkami gospodarczymi[5].

[1] Report from the Commission to the Council and the European Parliament. Report on the Implementation of the European Charter for Small Enterprises, COM (2002) 68, 6 luty 2002, s. 9.

[2] Communication from the Commission to the Council and the European Parliament…, op. cit., s. 5.

[3] Ibidem, s. 6.

[4] Report from the Commission to the Council and the European Parliament, op. cit., s. 16.

[5] Ibidem, s. 14-15.

Opublikowano Prace magisterskie, licenjackie | Otagowano , | Dodaj komentarz

Związek Rzemiosła Polskiego

Instytucją dającą wsparcie polskim MSP jest również Związek Rzemiosła Polskiego, który jest ogólnopolską, społeczno-zawodową organizacją pracodawców, działającą od 1933 r. – wcześniej jako Związek Izb Rzemieślniczych (1933-1972) i Centralny Związek Rzemiosła (1973-1989). Wraz z organizacjami terenowymi – 27 izbami rzemieślniczymi, 479 cechami rzemiosł oraz 222 spółdzielniami – tworzy największą i najstarszą w kraju strukturę samorządu gospodarczego. Zrzesza ok. 300 tysięcy mikro, małych i średnich firm.

Związek Rzemiosła Polskiego jako organizacja reprezentująca przedsiębiorców – pracodawców, na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 2001 roku o Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego stał się partnerem dialogu społecznego. Partnerstwo jest realizowane poprzez stałą współpracę z organami władzy oraz administracji państwowej i samorządowej, agendami i organizacjami rządowymi i pozarządowymi oraz organizacjami zrzeszającymi przedsiębiorców. Ważnym celem, realizowanym przez Związek poprzez udział w procesie dialogu społecznego jest stworzenie w Polsce silnego, nowoczesnego samorządu gospodarczego.

Jedną z najważniejszych funkcji przedsiębiorstw rzemieślniczych jest nauczanie zawodu. Rzemiosło dysponuje szeroką ofertą szkoleniową – od zawodów najnowocześniejszych do unikalnych, szczególnie tych o charakterze artystycznym i rękodzielniczym. Obecnie u pracodawców będących rzemieślnikami szkoli się około 90 tys. uczniów, w ponad 100 zawodach. W okresie od 1945 do 2007 wydano 2.121.748 świadectw czeladniczych oraz 468.475 dyplomów mistrzowskich.

Związek Rzemiosła Polskiego prowadzi ożywione kontakty zagraniczne. Od 1991 roku jest członkiem Międzynarodowej Unii Rzemiosła oraz Małych i Średnich Przedsiębiorstw (UEAPME) z siedzibą w Brukseli. Od grudnia 2004 roku Jerzy Bartnik Prezes ZRP piastuje stanowisko Wiceprezydenta UEAPME i jest członkiem Prezydium tej organizacji. Związek Rzemiosła Polskiego ma również możliwość włączania się w prace NORMAPME, która jest międzynarodową organizacją non-profit, utworzoną z inicjatywy UEAPME i reprezentującą małe i średnie przedsiębiorstwa w kwestiach dotyczących procesu normalizacji.

ZRP jest także mecenasem kultury i fundatorem Nagrody Literackiej im. Wł. St. Reymonta. Wspólnie z redakcją miesięcznika „Mała Firma” oraz we współpracy z Naczelną Radą Zrzeszeń Handlu i Usług, Związek Rzemiosła Polskiego przyznaje ponadto doroczną nagrodę gospodarczą pod nazwą „Konkurs o Złoty i Platynowy Laur” dla najaktywniejszych rzemieślników, kupców i przedsiębiorców z sektora MŚP.

Do podstawowej działalności Związku Rzemiosła Polskiego należy w szczególności:

  • reprezentowanie interesów rzemiosła i zrzeszonych w Związku organizacji, wobec organów władzy i administracji, sądów oraz organizacji społecznych i gospodarczych w kraju i za granicą,
  • prowadzenie i rozwijanie działalności społeczno-zawodowej, socjalnej i gospodarczej, w sposób zapewniający integralność rzemiosła,
  • pomoc zrzeszonym w Związku organizacjom rzemiosła i małej przedsiębiorczości w zakresie realizacji zadań statutowych,
  • podejmowanie inicjatyw legislacyjnych dotyczących rzemiosła i małej przedsiębiorczości,
  • uczestniczenie w realizacji zadań w zakresie oświaty i wychowania w celu zapewnienia wykwalifikowanych kadr dla rzemiosła i małej przedsiębiorczości oraz dla gospodarki narodowej,
  • propagowanie zasad etyki zawodowej i rzetelnego wykonywania zawodu,
  • upowszechnianie dorobku polskiego rzemiosła i małej przedsiębiorczości i jego roli społeczno-gospodarczej,
  • podejmowanie wszelkich działań, mających na celu przygotowanie małych i średnich przedsiębiorstw oraz ich organizacji do funkcjonowania w warunkach globalizacji obrotu towarowego, ze szczególnym uwzględnieniem jednolitego Rynku Europejskiego.
Opublikowano Prace zaliczeniowe | Otagowano , | Dodaj komentarz

Instytucje wspierające rozwój przedsiębiorczości

Polityka Unii Europejskiej wobec MŚP umożliwia stosowanie różnorodnych form pomocy dla nich w ramach całej Unii i przez poszczególne kraje członkowskie, w ramach obowiązującej liberalizacji działalności gospodarczej i harmonizacji prawa, zapewnienia uczciwych zasad konkurencji, uproszczenia systemów podatkowych oraz popierania inwestycji i eksportu. Działania te stanowią połączenie inicjatyw rozwijanych na szczeblu unijnym, krajowym i regionalnym – tworzących w sumie w miarę spójny i przejrzysty system[1].

Rozwój MSP jest wspierany przez różne instytucje.

Do najważniejszych instytucji wspierających rozwój MSP należy przede wszystkim Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) [2] została powołana w wyniku przekształcenia Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Małych i Średnich Przedsiębiorstw. Celem działania Agencji jest udział w realizacji programów rozwoju gospodarki, w szczególności w zakresie wspierania: rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw, eksportu, rozwoju regionalnego, a także tworzenia nowych miejsc pracy i przeciwdziałania bezrobociu. Do zadań Agencji należy m.in.:

  • świadczenie usług doradczych i eksperckich dla przedsiębiorców, bezrobotnych, organów administracji rządowej oraz samorządowej,
  • ułatwienie przedsiębiorcom dostępu do wiedzy, szkoleń oraz informacji gospodarczej,
  • opracowywanie i udostępnianie analiz dotyczących zjawisk zachodzących w gospodarce,
  • organizowanie przedsięwzięć informacyjnych i promocyjnych,
  • wydawanie opinii o technicznych i ekonomicznych perspektywach, możliwościach i warunkach wykorzystywania w gospodarce nowych technik i technologii,
  • dofinansowywanie w/w działań prowadzonych przez inne podmioty,
  • dofinansowanie polskich przedsiębiorców w międzynarodowych przedsięwzięciach promocyjnych, targowych i wystawienniczych, a także w międzynarodowych programach obejmujących badania naukowe oraz prace rozwojowe i wdrożeniowe.

Bezpłatne usługi doradcze dostępne w Punktach Konsultacyjno-Doradczych na terenie całego kraju dostępne są dla:

  • małych lub średnich przedsiębiorców,
  • osób podejmujących działalność gospodarczą.

Bezpłatne usługi doradcze obejmują doradztwo podstawowe, nie wymagające dłuższego zaangażowania czasu pracy konsultanta, związane z:

  • administracyjno-prawnymi aspektami prowadzenia działalności gospodarczej,
  • zarządzaniem przedsiębiorstwem (z dziedziny prawa, marketingu, finansów i podatków, produkcji i innych).

Mogą one również dotyczyć informacji o dostępnej na rynku ofercie:

  • banków skierowanej do sektora MŚP (wraz ze szczegółami warunków udzielania kredytów)
  • innych instytucji finansowych, tj.: firm leasingowych, funduszy pożyczkowych, funduszy poręczeń kredytowych, funduszy kapitałowych i innych.

Kolejną instytucja, odgrywająca bardzo istotna rolę przy wsparciu polskich MSP jest Business Centre Club[3] istnieje od 1991 roku. Powstał, by jako instytucja wielopłaszczyznowa, wspierać przedsiębiorczych Polaków. Jest prestiżowym Klubem przedsiębiorców i największą w kraju organizacją indywidualnych pracodawców. Zrzesza ponad 1200, głównie prywatnych firm reprezentowanych przez blisko 2000 przedsiębiorców, obracających kapitałem ponad 200 mld zł i zatrudniających 600 tysięcy pracowników.

Wśród członków BCC znajdują się największe międzynarodowe korporacje, instytucje finansowe, ubezpieczeniowe, firmy telekomunikacyjne, najwięksi polscy producenci, uczelnie wyższe, koncerny wydawnicze itd. Do Klubu należy ponad 200 zagranicznych firm. Członkami Klubu są także prawnicy, dziennikarze, naukowcy, wydawcy, lekarze, wojskowi i studenci. BCC koncentruje się na działaniach lobbingowych, których celem jest rozwój polskiej gospodarki, zwiększenie liczby miejsc pracy i pomoc przedsiębiorcom. Z członkami Klubu konsultowali się dotychczas wszyscy prezydenci, premierzy i ministrowie Rzeczpospolitej Polskiej. Członkowie BCC reprezentują 249 miast. Na terenie całego kraju znajdują się 24 loże regionalne przedstawicielstwa Klubu, których zadaniem jest angażowanie środowiska przedsiębiorców w rozwiązywanie lokalnych problemów i współpraca z władzami regionalnymi.

BCC jest inicjatorem Forum Dialogu płaszczyzny komunikowania się poszczególnych grup społecznych w sprawach najważniejszych dla rozwoju Polski. Kilkuset sygnatariuszy Forum należy do 25 ogólnopolskich organizacji składających się z 1800 stowarzyszeń publicznych, obejmujących swym oddziaływaniem ponad 5 mln obywateli. W Klubie działa, jako inicjatywa ogólnopolska, Studenckie Forum BCC.

BCC jest organizacją międzynarodową, utrzymującą kontakty z instytucjami Unii Europejskiej, USA, Rosji i Kanady. Honorowymi członkami BCC są m.in. Margaret Thatcher, Jacques Chirac, Helmut Kohl, George Bush, William Jefferson Clinton, José Manuel Barroso Pod koniec 2007 roku BCC został uhonorowany w siedzibie Parlamentu Europejskiego w Brukseli nagrodą Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) za znaczący wkład w krzewienie integracji i tożsamości europejskiej. Od początku swojego istnienia BCC propaguje idee odpowiedzialności społecznej firm. Członkowie Klubu przeznaczyli łącznie ponad miliard zł na pomoc dzieciom, osobom starszym i niepełnosprawnym.

Na aktywne wsparcie MSP mogą liczyć również od instytucji PKPP Lewiatan[4],która obecnie skupia w 57 związkach regionalnych i branżowych ponad  3000 firm zatrudniających w sumie ponad 600 tys. osób. Jest członkiem Komisji Trójstronnej ds. Społeczno-Gospodarczych. Należy do organizacji BUSINESSEUROPE – będącej reprezentantem interesów przedsiębiorców i pracodawców wobec Komisji Europejskiej, Europejskiego Parlamentu i innych instytucji UE.

Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan:

  • reprezentuje prywatnych pracodawców z całej Polski z różnych gałęzi gospodarki,
  • jest niezbędnym elementem budowy ładu gospodarczego przez gwarantowany ustawowo udział w tworzeniu prawa i w dialogu społecznym,
  • skutecznie działa na rzecz proponowanych przez siebie rozwiązań, zamieniając je w obowiązujące przepisy prawne,
  • uczestniczy w pracach instytucji zmieniających codzienne życie przedsiębiorców,
  • dzięki uczestnictwu w pracach najważniejszych instytucji przedsiębiorców z Unii Europejskiej zabiega o jak najlepsze warunki działania na rynku unijnym dla polskich przedsiębiorców,
  • wspiera codzienną działalność gospodarczą członków, m.in. przez doradztwo, organizowanie szkoleń i interwencje w sprawach bieżących problemów pracodawców.

[1] Aftyka W., Chmielewski A., Małe i średnie przedsiebiorstwa w Unii Europejskiej, Wydawnictwo M.M., Warszawa 2005, s. 5.

[2] http://www.parp.gov.pl, dostęp: 14.08.2012.

[3] http://www.bcc.org.pl, dostęp: 14.08.2012.

[4] http://www.pkpplewiatan.pl, dostęp: 14.08.2012.

Opublikowano Prace magisterskie, licenjackie | Otagowano , | Dodaj komentarz